Ο ρόλος των γυναικών στο Βυζάντιο


Ψηφιδωτό δάπεδο από τη Villa del Casale στην Piazza Armerina της Σικελίας. 4ος αι. μ.Χ.

Η θέση των γυναικών στο Βυζάντιο συναρτάται με τον ηθικό κώδικα αξιών της Εκκλησίας και τους θεσμούς μιας πατριαρχικής κοινωνίας αλλά επηρεάζεται από την κοινωνική τάξη και τη ζωή στην πόλη ή την ύπαιθρο. Τα κορίτσια παντρεύονταν στα 12 ή τα 13 τους τον σύζυγο που είχε επιλέξει ο πατέρας. Μόνον ακραίες συμπεριφορές του συζύγου ήταν νόμιμες αιτίες διαζυγίου. Η γυναίκα γινόταν αρχηγός της οικογένειάς της μόνον όταν έμενε χήρα, αν και η σεξουαλική της ζωή έμπαινε από τότε σε επιτήρηση. Ενδεικτικά, το 1551 στη Χίο, οι χήρες που δεν ήθελαν να ξαναπαντρευτούν όφειλαν φόρο σεξουαλικής απραξίας, το λεγόμενο «αργομουνιάτικο». Σύμφωνα με τους Πατέρες της Εκκλησίας, όταν οι γυναίκες έβγαιναν από το σπίτι όφειλαν να ρίχνουν στο κεφάλι τους πέπλο που άφηνε ακάλυπτα μόνο τα μάτια και τη μύτη. Πέρα από το γάμο και την τεκνογονία, κοινωνικά αποδεκτή ήταν η αφιέρωση στον μοναχικό βίο και τη φιλανθρωπική δράση. Βιοποριστικά επαγγέλματα ήταν της υφάντριας και της πλέκτριας, της καλιγράφισσας, της μυρεψού, της εμπόρου, της αρτοποιού και της μανάβισσας. Υπήρχαν επίσης επαγγελματίες ιατροί, μαίες και ιατρόμαιες. Έγκλειστες γυναίκες στο Βυζάντιο ήταν οι τυφλές, οι τρελές, οι γριές, οι λεπρές και οι κοινωνικά ανίσχυρες (ορφανές, χήρες, λεχώνες και ξένες). Σε αυτές πρόσφεραν μόνιμο ή προσωρινό καταφύγιο τα πολυάριθμα ευαγή ιδρύματα της Εκκλησίας. Ο τάφος των φτωχών γυναικών, λακκοειδής, κεραμοσκεπής, ακτέριστος, οριοθετημένος με ακατέργαστους λίθους, δεν έχει ούτε μια επιτύμβια λέξη. Το κέλυφος της σιωπής έσπασαν κάποιες γυναίκες της ανώτατης τάξης που αποκτούσαν μόρφωση πέρα από τα κοινά στοιχειώδη γράμματα. Με την υμνογραφία ασχολήθηκαν η Θέκλα, η Θεοδοσία, η Κασσιανή και η Παλαιολογία μοναχή. Γυναίκες επιστολογράφους συναντάμε σπανιότατα. Εκείνες που διατηρούσαν αλληλογραφία με τον Θεόδωρο Στουδίτη ήταν μοναχές. Θεωρείται ότι γυναίκες όλων των τάξεων υπερασπίστηκαν την εικονολατρεία που δύο αυτοκράτειρες, η Ειρήνη το 787 και η Θεοδώρα το 843, αποκατέστησαν επίσημα. Στις παραστάσεις των γυναικών που τιμωρούνται στην Κόλαση, πέρα από τις αναμενόμενες περιπτώσεις της πόρνης, της μαυλίστρας, της μάγισσας κ.ά., εμφανίζεται και η γυναίκα που αρνείται να τεκνοποιήσει, η αποστρέφουσα τα νήπια.

 

Πηγή: ‘Arcahiology and Atrs’

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

CHICC Manchester

Centre for Heritage Imaging and Collection Care

Shaolingreece

Ομάδα μελέτης ιστορικών πολεμικών τεχνών

Αντέχουμε...

για την Ορθοδοξία και την Ελλάδα μας!

ΑΒΕΡΩΦ

Διαδικτυακό Θωρηκτό

ΘΡΑΚΗ

Μυθολογικά, Ἀρχαιολογικά, Ἱστορικὰ & Λαογραφικὰ γιὰ τὴν Θράκη.

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

Ἱστορικές μνῆμες Ἑλλήνων

A Reader's Guide to Orthodox Icons

Feeble words about powerful images

The History of Byzantium

A podcast telling the story of the Roman Empire from 476 AD to 1453

Χείλων

Ιστολόγιο Κλασσικών & Φυσικών Επιστημών

Hans Talhoffer

A Historical Martial Arts blog by Jens P. Kleinau

Photografia

A slice of life.

Forgotten Films

A look at the movies forgotten by time

mediaevalmusings

1,000 years of history in blog-sized bites.

Delving into History ® _ Periklis Deligiannis

Περικλής Δεληγιάννης - Ιστορικές Αναδιφήσεις®

Chelsea Pierce

museology and the arts

Cultural Life

Life, culture, travel, books, movies, linguistics...

Ακαδημία Ιστορικών Ευρωπαϊκών Πολεμικών Τεχνών

Εκπαίδευση στη χρήση αρχαίας, μεσαιωνικής και αναγεννησιακής σπαθασκίας, καθώς και εκπαίδευση στο μοντέρνο άθλημα της ξιφασκίας.

Αρέσει σε %d bloggers: