Τι είναι οι Ιστορικές Ευρωπαϊκές Πολεμικές Τέχνες (ΗΕΜΑ);


 

 

Του Γεώργιου Ε. Γεωργά

Οι Ιστορικές Ευρωπαϊκές Πολεμικές Τέχνες (που αλλιώς είναι γνωστές και ως Η.Ε.Μ.Α) είναι οι πολεμικές τέχνες που γεννηθήκαν στην Ευρώπη. Με το πέρασμα των χρόνων αυτές οι πολεμικές τέχνες εξασκούνταν αλλά και χρησιμοποιούνταν στα πεδία των μαχών ή σε μονομαχίες, όμως σιγά σιγά ξεχάστηκαν ή άλλαξαν σε κάτι διαφορετικό από ότι ήταν η αρχική τους μορφή.

Οι Ιστορικές Ευρωπαϊκές Πολεμικές Τέχνες που αναγεννάτε τα τελευταία χρόνια εστιάζουν στην ιστορική περίοδο από το 1300μ.Χ έως το 1800μ.Χ, μελετώντας τα εγχειρίδια μάχης των Γερμανών και Ιταλών οπλοδιδασκάλων, αλλά και των μεταγενέστερων Ισπανών, Γάλλων, Άγγλων και Σκοτσέζων από τη περίοδο των 17ου έως του 18ου αιώνων.

Μερικά σωματεία της Η.Ε.Μ.Α δέχονται στο ενεργητικό της και την κλασική ξιφασκία των 19ου και 20ου αιώνων.

Η Η.Ε.Μ.Α έχει μια μεγάλη γκάμα όπλων ανάλογα με τη χρονική περίοδο που καλύπτει το κάθε σωματείο και ποιους οπλοδιδασκάλους και πια σχολή ακλουθούν. Για παράδειγμα η κλασσική ξιφασκία έχει το ξίφος άσκησης, το ξίφος μονομαχίας και τη σπάθη και υπάγονται κάτω από τη Γαλλική και την Ιταλική σχολή ξιφασκίας τα πιο πολλά από αυτά. Ενώ αν πάμε σε σωματεία που εστιάζουν σε παλαιότερη περίοδο, το πιο δημοφιλές όπλο είναι το μακρύ σπαθί.

Από επίδειξη Βυζαντινής Οπλομαχίας στο Φεστιβάλ Via Egnatia 2016 στην Αλεξανδρούπολη

Όπως ανάφερα παραπάνω τα πιο πολλά σωματεία της Η.Ε.Μ.Α εστιάζουν τη διδασκαλία τους στους αιώνες από το 1300μ.Χ έως το 1800μ.Χ, που υπάρχουν και οι πιο πολλές πηγές. Ωστόσο πολλές ερευνητικές ομάδες και σωματεία ασχολούνται με πολύ παλαιότερα συστήματα έχοντας στη κατοχή τους πολύ λίγες πηγές. Δύστυχος εγχειρίδια μάχης για το Μεσαίωνα και πιο παλιά είναι πολύ λίγα. Το παλαιότερο ωστόσο είναι ένα αρχαίο Ελληνικό που περιγράφει κινήσεις πάλης και ονομάζεται P.Oxy. III 466. Παρόλα αυτά οι ερευνητικές ομάδες συνεχίζουν τις προσπάθειές τους μελετώντας εκτός από τέτοιου είδους εγχειρίδια, την αρχαία και μεσαιωνική λογοτεχνία. Σε αυτά τα βιβλία που εκτός από την αρχαιολογική τους άξια, δίνουν στους μελετητές πολλά στοιχεία και περιγραφές για το πώς πολεμούσαν και πως μονομαχούσαν οι αρχαίοι και οι μεσαιωνικοί πολεμιστές.

Μερικά από αυτά είναι οι Σκανδιναβικές Σάγκες που περιγράφουν το πως πολεμούσαν οι Βίγκινκς. Σκανδιναβικά, Αμερικανικά, Ρωσικά και Αυστραλιανά σωματεία μελετούν και εξασκούν τη πολεμική αυτή τέχνη ενώ στην Ελλάδα έχει ξεκινήσει η μελέτη και η ερεύνα όσο αφορά τη πολεμική τέχνη των Βυζαντινών και της Βαράγγιας φρουράς της Βυζαντινής αυτοκρατορίας.

 

Άλλες πηγές βρίσκουμε στα Γερμανικά έπη της μεσαιωνικής περιόδου, ενώ απο το 2014 μελετούνται στην Ελλάδα  τα ακριτικά έπη που έχουν πάρα πολλά στοιχεία για το πώς πολεμούσαν οι Βυζαντινοί πολεμιστές της περιόδου αυτής. Μαζί με τη λογοτεχνία οι ερευνητές συμβουλεύονται και ερευνούν και έργα τέχνης που δίνουν πολλά στοιχεία για τον εξοπλισμό, αλλά και θέσεις φύλαξης και τεχνικές που αναπαρασταθήκαν από τους καλλιτέχνες. Αυτά προέρχονται πάλι από βιβλία ή ακόμα και από Βίβλους, αγιογραφίες και τοιχογραφίες αλλά και από σκευοθήκες με ανάγλυφα πολεμιστών. Μαζί με όλη αυτή τη μελέτη προστίθενται και τα Βυζαντινά εγχειρίδια υψηλής τακτικής, όπως του Μαυρίκιου και του Λέοντα του Σοφού. Με βάση αυτά αναγεννάμε την Βυζαντινή Οπλομαχία.

 

Από τα Παλαιολόγεια 2017: Πρώτο Τουρνουά οπλομαχίας μνήμης προς τιμή των υπερασπιστών της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς

 

Οι ξιφομάχοι της σχολής των Λεόντων στο Πειραιά

Το μοναδικό όμως ολοκληρωμένο εγχειρίδιο οπλομαχίας που αφορά ωστόσο τη τέχνη του ξίφους είναι το Γερμανικό εγχειρίδιο μάχης MSI.33, που αλλιώς ονομάζεται και Walpurgis ή TowerFechtbuch. Χρονολογείτε από το 1290μ.Χ και είναι από τα αρχαιότερα εγχειρίδια που καταγράφουν τη ξιφασκία με σπαθί και μικρή ασπίδα. Σε αυτό το δοκίμιο μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι είναι το πρώτο (μέχρι σήμερα, αν βρεθεί κάτι άλλο θα ανατραπεί αυτή η θεωρεία) που δείχνει τη χρήση του ξίφους ως όπλου αυτοάμυνας ή μονομαχίας. Δυστυχώς δε τεκμηριώνει ιδιαίτερα τις διαφορές ανάμεσα στη πολεμική ξιφασκία και αυτή της αυτοάμυνας που αφορούσε τους πολίτες. Ωστόσο αναφέρετε σε στάσεις, θέσεις και τεχνικές. Ενώ μας δίνει μια πρώιμη έννοια του χρονισμού, της απόστασης των δεσμεύσεων των αποκρούσεων των προσποιήσεων των υπεκφυγών και τις εξάσκησης των βημάτων. Ο κ. T. Dawson μάλιστα έχει και μια θεωρεία που την αποδέχομαι, ότι μπορεί το εγχειρίδιο να είναι Γερμανικής προελεύσεως, ωστόσο οι ρίζες του ανήκουν στη Βυζαντινή αυτοκρατορία.

Από το ΜSI33

Εικόνα 14.Αναμέτρηση πολεμιστών. Από το ερημητήριο του St, Petersburg, Εκθεμα. no. w18.Από το αρχείο φωτογραφείων του κ. Timothy Dowson.

Αναμέτρηση πολεμιστών. Από το ερημητήριο του St. Petersburg, Εκθεμα. no. w18.Από το αρχείο φωτογραφείων του κ. Timothy Dowson.

Ένα μεγάλο μέρος πηγών έρχεται από τα τέλη της περιόδου του μεσαίωνα και την αυγή της αναγέννησης. Πρωταγωνιστικό ρόλο έχει ο οπλοδιδάσκαλος JohannesLiechtenauer. Δεν έχουμε κανένα βιβλίο ή έγγραφο από τον ίδιο, ωστόσο οι διδαχές του έχουν διασωθεί στο περίφημο Γερμανικό εγχειρίδιο του 14ου αιώνα το MS3227a. Ουσιαστικά οι διδαχές αυτού του οπλοδιδάσκαλου είναι ο κεντρικό πυλώνας της Γερμανικής σχολής σπαθασκίας που ξεκινά από το 14ο αιώνα και καταλήγει στα μέσα του 17ου ενώ απορροφάτε από τη Γαλλική σχολή ξιφασκίας.

 

O ιδρυτής Γερμανικής σχολής JohannesLiechtenauer

Η Γερμανική σχολή έχει μια μεγάλη γκάμα όπλων, τεχνικών, ενώ αρχικά ήταν δυσνόητη από κάποιους όρους που πήραν καιρό να αποκρυπτογραφηθούν, όπως το ‘πριν’ και το ‘μετά’ που όμως έχουν να κάνουν με τους χρόνους της ξιφασκίας αλλά και την εφαρμογή τακτικών. Έτσι η Γερμανική σχολή διδάσκει τη πάλη (Kampfringen ), το μεγάλο μαχαίρι (Messer), το μαχαίρι (Degen),το ραβδί, το Dussack (ένα όπλο που μοιάζει με τη σπάθη), τα polearms, και το μακρύ σπαθί (langesSchwert). Επίσης η σχολή διαχωρίζονταν σε μάχη με πανοπλία και μάχη χωρίς πανοπλία, ενώ μερικά εγχειρίδια περιγράφουν μάχη με χρήση ασπίδας αλλά μάχη πάνω από το άλογο.

File:MS Thott.290.2º 102r.jpg

To οικόσυμο του Hans Talhoffer

Οι πιο διάσημοι Γερμανοί οπλοδιδάσκαλοι του 15ου αιώνα ήταν οι Sigmund Ringeck, Peter von Danzig , ο Hans Talhoffer και ο Paulus Kal, ακολουθούσαν τις διδαχές του Liechtenhauer. Από το 15ο αιώνα άρχισαννα ιδρύονται αδελφότητες ξιφομάχων, οι λεγόμενες Fechtbruderschaften. Οι πιο γνωστές ήταν η αδελφότητα των αδελφών Μαρξ που ιδρύθηκε το 1474 και η Federfechter. Ενώ το 1400 έχουμε μια Γάλλο- Βουργουνδική αδελφότητα η οποία ονομάζονταν ‘Το παιχνίδι του τσεκουριού’.

Απο το Codex Wallerstein

Πηγαίνοντας στην Ιταλία έχουμε τον ‘ανταγωνιστή’ του Johannes Liechtenauer τον Fiore dei Liberi. Γύρο στα 147 με 1410, κατέγραψε τεχνικές οπλομαχίας που βρίσκονται στο Flos Duellatorum. Σε αυτό καταγράφονται τεχνικές μακριού σπαθιού, μάχης με πανοπλία, έφιππη μάχη, πάλης, μαχαιριού και polearms. Ουσιαστικά αυτός ίδρυσε την Ιταλική σχολή ξιφασκίας, που η γενεαλογία της φτάνει έως τις μέρες μας εξελιγμένη πια στη κλασσική και μοντέρνα ξιφασκία. Συνεχιστής του FioredeiLiberi ήταν οι FilippoVadi και Pietro Monte.

Απο το Fiore dei Liberi : “Flos Duellatorum”, 1410

Η άλλη μεγάλη περίοδο που οι μελετητές και οι ασκούμενοι των Ιστορικών Ευρωπαϊκών Πολεμικών Τεχνών μελετούν, είναι η περίοδο της αναγέννησης. Αυτή η περίοδο είναι ιδιαίτερα γόνιμη και έχουν διασωθεί πάρα πολλά εγχειρίδια μάχης από πολλούς οπλοδιδασκαλους. Το 16ο αιώνα έχουμε ένα εγχειρίδιο του 1540 από τον Paulus Hector Mair, αλλά και από το κορυφαίο οπλοδιδάσκαλο τον Joachim Meyer. Αυτή τη περίοδο η Γερμανική σχολή ξιφασκίας είχε αρχίσει εκτός από πολεμική τέχνη να εξασκείτε και σαν σπορ. Ωστόσο και ο PaulusHectorMair και ο JoachimMeyer είχαν ως πηγή τις διδαχές του ιδρυτή της Γερμανικής ξιφασκίας. Τον Johannes Liechtenauer. Το τελευταίο εγχειρίδιο ξιφασκίας της Γερμανικής σχολής που έχει βρεθεί είναι του Jacob Sutor.

File:Meyer 1570 Longsword C.jpg

Απο το βιβλίο του Joachim Meyer ‘A Foundational Description of the Art of Fencing

Ενώ το 16ο η Γερμανική σχολή άρχισε να χάνει έδαφος, η Ιταλική σχολή υπέστη μεγάλες αλλαγές. Αυτές ξεκίνησαν από τους Antonio Manciolino και Achille Marozzo,οι οποίοι διαχωρίστηκαν τις ιπποτικές πολεμικές τέχνες των προηγούμενων αιώνων θεωρώντας τες απαρχαιωμένες και δίνοντας ένα νέο αέρα στην ξιφασκία αλά και την οπλομαχία. Το 1553 ο Camillo Agrippa ήταν ο πρώτος που εισήγαγε της θέσεις χεριού ‘πρώτη’, ‘δευτέρα’, ‘Τρίτη’, ‘Τετάρτη’ αλλά και τις θέσεις φύλαξης έχοντας τις ίδιες ονομασίες. Επίσης είναι ο πρώτος που αφαίρεσε θέσεις φύλαξης που χρησιμοποιούνταν για αιώνες και εισήγαγε ότι η αιχμή του σπαθιού πρέπει να βλέπει πάντα τον αντίπαλο, ενώ εισήγαγε επίσης ότι όταν πρόκειται κάποιος να κάνει επίθεση με ‘προβολή’ πρέπει να τεντώνει το χέρι του και όχι να παίρνει δύναμη μαζεύοντας το χέρι πίσω, όπως διδάσκονταν μέχρι τότε. Οι διδαχές του είναι ακόμα σε ισχύ στη κλασσική και μοντέρνα ξιφασκία στα όπλα αιχμής. Λόγο αυτών των νεοτερισμών αλλά και την εισαγωγή ενός νέου όπλου που ονομάστηκε rapier, η Ιταλική σχολή εκτόπισε όλες τις άλλες και έγινε ιδιαίτερα δημοφιλή σε όλη την Ευρώπη εκτός της Αγγλίας που οι Άγγλοι ήταν προσκολλημένοι στη Παλαιά Σχολή.

Όταν η περίοδο της αναγέννησης έδωσε τα ηνία στην εποχή του Μπαρόκ, άρχιζε να αλλάζει και η τέχνη της ξιφασκίας. Ενώ για παράδειγμα μέχρι τότε η πάλη ήταν απαραίτητη για τους ξιφομάχους, τότε θεωρούνταν βάρβαρη για τους ευγενείς. Η ξιφασκία και η οπλομαχία έδινε πια βάση στην αρμονία, και εισήχθηκαν νέες ιδέες.

Οι πρώτοι που έφεραν την αλλαγή ήταν οι Ισπανοί οι οποίοι δημιούργησαν την La Verdadera Destreza. Ο πατέρας της Ισπανικής τέχνης ήταν ο Jerónimo Sánchezde Carranza και ο Luis Pachecode Narváez. Η La Verdadera Destreza ήταν μια ιδιαίτερη τέχνη που οι ασκούμενοι μελετούσαν κλασικούς φιλόσοφους, γεωμετρία και μαθηματικά και ήταν ιδιαίτερα προσηλωμένοι στο χριστιανισμό μελετώντας τις Γραφές. Οι θέσεις φύλαξης, οι επιθέσεις, ο θεωρητικός διαχωρισμός της λεπίδας του ξίφους και οι επιθέσεις με δεσμεύσεις, η όρθια στάση των ξιφομάχων και η κίνηση τους σε κύκλο είναι μερικές από τις ιδιαιτερότητες της Ισπανικής τέχνης. Για αρκετά χρόνια κυριάρχησε στην Ευρώπη μέχρι που υποκλίθηκε στην αρμονική και καλαισθητική Γαλλική σχολή.

Απο το βιβλιο ‘Of the Philosophy of the arms, of its art and the Christian offense and defense in 1569’ του Jerónimo Sánchezde Carranza

Η Γαλλική σχολή ξιφασκίας είχε τις ρίζες της από την Ιταλική, και την Γερμανική σχολή. Ωστόσο αφού επέλεξε από τις δυο σχολές ότι θωρήθηκε ωφέλιμο, μετά ανάπτυξε δική της ορολογία, κανόνες, τακτική αλλά και σύστημα διδασκαλίας. Πατριάρχης της Γαλλικής σχολής θεωρείτε ο Le Perche du Coudray και ακολούθου οι Besnard και Philibert de laTouche. Η Γαλλική σχολή σιγά σιγά εκτόπισε όλες τις άλλες απορροφώντας τεχνικές και εξελίχτηκε στη μεγαλύτερη αντίπαλη την Ιταλικής σχολής, που αυτή η κόντρα κρατά μέχρι τις μέρες μας.

Στην Ιταλία του 17ου αιώνα κυρίαρχη μορφή είναι ο Salvator Fabris που στο Delo schermo overoscienzad’arme του 1606 είχε μεγάλη επιρροή όχι μόνο στην Ιταλία αλλά και στη Γερμανία. Στη Γερμανία είχαν απολέσει πια τη παραδοσιακή του σχολή. Οι διδαχές του Johannes Liechtenauer θεωρούνταν απαρχαιωμένες και αναχρονιστικές. Η ιπποσύνη είχε χάση έδαφος και μαζί είχε φθίνει και η Γερμανική σχολή. Έτσι οι Γερμανοί μοιράζονταν ανάμεσα στην Ιταλική σχολή και τη Γαλλική. Ο Salvator Fabris είχε άξιους διαδόχους όπως οι Nicoletto Giganti, Ridolfo Capo Ferro, Francesco Alfieri, Francesco Antonio Marcelli και Bondi’ diMazo.

 

H προβολή του Capo Ferro

Οι μόνοι που ακολουθούσαν ακόμα τη Παλαιά σχολή ακόμα ήταν οι Άγγλοι και οι Σκοτσέζοι. Μάλιστα ο πρόμαχος της βασίλισσας της Αγγλίας, ο GeorgeSilver γράφει υποτιμητικά για όσους χρησιμοποιούν το rapier και ασκούνταν στις νέες σχολές.

Ο 18ος αιώνας η περίοδο του Rococo είναι η περίοδο που απόλυτος κυρίαρχος είναι η Γαλλική σχολή. Η Γάλλοι οπλοδιδάσκαλοι εισήγαγαν το small sword και αργότερα το ξίφος άσκησης (foil ή fleuret) που ήταν το όπλο άσκησης για να μάθει κανείς να ξιφομαχεί με small sword. Γύρο στα 1715 το rapier άρχιζε να αντικαθιστάτε από το ελαφρύτερο small sword που διαδόθηκε σε όλη την Ευρώπη.

Τον 19ο αιώνα ή Ευρωπαϊκές Πολεμικές Τέχνες είχαν μοιραστεί σε δυο μεγάλους κλάδους. Στο κλάδο που δίδασκαν την ξιφασκία σαν σπορ και σε αυτό που τη δίδασκαν στις στρατιωτικές σχολές. Σε αυτές μοιράζονταν στη χρήση της σπάθης και της λόγχης για το ιππικό και με το bayonet για το πεζικό.

Εκτός από τη ξιφασκία οι Ευρωπαϊκές Πολεμικές Τέχνες της εποχής αυτής εμπλουτίζονταν από τη πυγμαχία, το savate, πολλά στυλ ραβδομαχίας αλλά και πάλης. Σε μερικές περιοχές έχουμε τη ρίψη ακοντίου καθώς και τοξοβολία.

Η ξιφασκία είχε εξελίχθη σε ένα ευγενές σπορ που το εξασκούσαν οι πολίτες της ανώτερης κοινωνικής τάξης, ωστόσο γίνονταν και μονομαχίες τιμής οι οποίες ωστόσο απαγορεύονταν από το νόμο.

O Alfred Hutton

Μια ιδιαίτερη μορφή του 19ου αιώνα ήταν ο Alfred Hutton ο οποίος ήταν ο πρώτος που άρχισε να μελετά τεχνικές οπλομαχίας που είχαν ξεχαστεί για αιώνες. Ο στόχος του ήταν να αναστήσει τις τεχνικές οπλομαχίας του μεσαίωνα και της αναγέννησης. Ο Alfred Hutton ήταν στρατιώτης, συγγραφέας, συλλέκτης αλλά πάνω από όλα ήταν ξιφομάχος της κλασσικής ξιφασκίας και μαθήτευσε στη του Domenico Angelo. Ηταν να γίνει ιερέας, όμως προτίμησε τη στρατιωτική του καριέρα.

Στα 1862 ίδρυσε στην Ινδία το Cameron Fencing Club που εκεί έκανε τα πρώτα του βήματα γράφοντας τη πρώτη μελέτη του που την ονόμασε ‘Swordsmanship.
Όταν γύρισε στην Αγγλία 3 χρόνια μετά, αφοσιώθηκε στη μελέτη παλιών σχολών ξιφασκίας. Άρχισε να διδάσκει την ξιφασκία των αρχαίων στο LondonRifleBrigadeSchoolofArms. Το 1889 εκδίδει τη μελέτη του Cold Steel: A Practical Treatise on the Sabre. Σε αυτό παρουσιάζει τη πολεμική τέχνη της σπάθης για πεζούς, το Αγγλικό backsword του 18ου και τη Ιταλική σχολή της σπάθης. Ο Hutton δε σταμάτησε εκει, άρχισε να μελετά και να διδάσκει τις τεχνικές του George Silver και του AchilleMarozzo. Ο Hutton είχε αρκετούς μαθητές από το κάστρο του Egerton, αυτοί ήταν οι λοχαγός Carl Thimm, συνταγματάρχης Cyril Matthey, λοχαγός Percy Rolt, λοχαγός Ernest George Stenson Cooke, λοχαγός Frank Herbert Whittow, Sir Frederick και Walter Herries Pollock. Δυστυχώς μετά το θάνατο του το 1910 όλη η ‘σχολή’ που δημιούργησε κατάρρευσε και ξεχάστηκε.

To βιβλίο του Karl Wassmannsdorf

Ωστόσο στην Γερμανία μια παρόμοια μελέτη ξεκίνησε από τους Karl Wassmannsdorf και Gustav Hergsell. Μάλιστα ο δεύτερος έκδωσε τρία εγχειρίδια μάχης του HansTalhoffer.
Στη Γαλλία η Ακαδημία των όπλων έκανε μια μεγάλη μελέτη από το 1880 έως το 1914. Στην Ιταλία οιJacopoGelli και Francesco Novati εκδώσαν το “FlosDuellatorum” του Fiore dei Liberi, και GiuseppeCerri’s άρχισε να μελετά τα δίχειρα σπαθιά από τις διδαχές του Achille Marozzo.

Από το εργαστήριο ‘ΠΑΜΜΑΧΟΝ (Ιστορικών Ευρωπαϊκών Πολεμικών Τεχνών)’ ΣΤΟ ΠΕΙΡΑΙΑ. ΟΠΛΟΜΑΧΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΑΜΜΑΧΟΥ υπό την αιγίδα της Ελληνικης Ομοσπονδίας Παγκρατίου αθλήματος
Από το εργαστήριο ‘ΠΑΜΜΑΧΟΝ (Ιστορικών Ευρωπαϊκών Πολεμικών Τεχνών)’ ΣΤΟ ΠΕΙΡΑΙΑ. ΟΠΛΟΜΑΧΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΑΜΜΑΧΟΥ υπό την αιγίδα της Ελληνικης Ομοσπονδίας Παγκρατίου αθλήματος

 

Ο 19ος αιώνας και ο 20ος δεν είχαν μόνο τη ξιφασκία. Υπήρχε και η ραβδομαχία. Υπήρχαν στυλ μάχης όπως το ραβδί περιπάτου (το Ιρλανδικό bata,το Γαλλικό lacanne και το Αγγλικό singlestick) και το Bartitsu το οποίο ήταν διαδεδομένο τον 20ο αιώνα. Μερικά από αυτά έχουν επιβιώσει μέχρι τις μέρες μας κρατώντας από το 19ο αιώνα. Μερικά παραδείγματα είναι τα lacanne και Bâton français, το Πορτογαλικό Jogo do Pau, το Ιταλικό Paranza και το Σικελικό BastoneSiciliano και μερικά στυλ των Κανάριων νησιών το Juego del Palo.

Μια τρίτη κατηγορία που ενταθήκαν στις Ευρωπαϊκές πολεμικές τέχνες είναι η πάλη. Η πιο διαδεδομένη είναι η Ελληνο-Ρωμαϊκη πάλη που είναι και Ολυμπιακό άθλημα και τα τελευταία χρόνια το Παγκράτιο.

Για πολλά χρόνια Ιστορική σπαθασκία είχε ξεχαστεί. Το 1972 όμως άρχισε πάλι το ενδιαφέρον. ΟJames Jackson έκδωσεέναβιβλίοπουτοονόμασεThree Elizabethan Manuals of Fence. ΤοβιβλίοήτανμιαεπανέκδοσητωνβιβλίωντωνGeorge Silver, Giacomo di Grassi, and Vincentio Saviolo. Μερικά χρόνια πριν το 1965 ο MartinWierschin έκδωσε τη βιβλιογραφία των Γερμανικών εγχειρίδιων μάχης μαζί με το Codex Ringeck.

Οι Ιστορικές Ευρωπαϊκές Πολεμικές Τέχνες άρχισαν δυναμικά να αναπτύσσονται από το 1990 σε πολλά σωματεία στη Β. Αμερική και την Ευρώπη. Το 1999 ένας μεγάλος αριθμός ομάδων έκαναν ένα μεγάλο σεμινάριο που έλαβε μέρος στην Αμερική. Το 2000 η ARMA ξεκίνησε μια σειρά σεμιναρίων σε όλο το κόσμο.

Απο αγώνες της διοργάνωσης swordfish

Το 2001 δημιουργήθηκε η HEMAC που από το 2002 γίνετε κάθε χρόνο μια παγκόσμια συγκέντρωση, όπου σε αυτή γίνονται σεμινάρια και αγώνες. Ησυνάντηση αυτήγίνετε στο Dijon τηςΓαλλίας.

Το 2003 δημιουργήθηκε η Αυστραλιανή Ομοσπονδία σπαθασκίας για τα σωματεία της Αυστραλίας.

Στην Αγγλία δημιουργήθηκε η Schola Gladiatoria το 2004 ενώ στη Σουηδία το 2006 δημιουργήθηκε Gothenburg Historical Fencing School.

Το 2010 ιδρύετε το Meyer’s Freifechter Guild (όπου η  Ακαδημία Ιστορικών Ευρωπαϊκών Πολεμικών Τεχνών ‘Λέοντες’ είναι μέλος)  στις Η.Π.Α ενώ πολύ γρήγορα ο οργανισμός  αυτός επεκτάθηκε παγκόσμια.

Το 2010 δημιουργήθηκε η HEMA Alliance μια ομοσπονδία για τα σωματεία των Η.Π.Α.

IMG_4784

 

Στην Ελλάδα ξεκινήσαμε τη μελέτη των Ιστορικών Ευρωπαϊκών Πολεμικών Τεχνών το 1985 στην Αθήνα από το κ.Κωνσταντίνο Δερβένη ενώ το 1993 ξεκίνησε μια ομάδα στο Πειραιά. Σιγά σιγά κι άλλες ομάδες μελετούσαν και εξασκούσαν τη τέχνη αυτή στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής.

Το 2013 αναγνωρίσθηκε από την Ελληνική Γενική Γραμματεία Αθλητισμού και Πολιτισμού, το Πάμμαχον [Ιστορικές Ευρωπαϊκές Πολεμικές Τέχνες] ως κλάδος άθλησης της Ελληνικής Ομοσπονδίας Παγκρατίου Αθλήματος.

 

Πιο συγκεκριμένα η ομάδα του Πειραιά, δημιούργησε το 2013 την Ακαδημία Ιστορικών Ευρωπαϊκών Πολεμικών Τεχνών που διδάσκονται σε αυτή εκτός από Ιστορικές Ευρωπαϊκές Πολεμικές Τέχνες που αναλύσαμε στο άρθρο και η κλασσική και μοντέρνα ξιφασκία.

Advertisements

Τι είπε ο Μανουήλ Παλαιολόγος για το Ισλάμ;


24 Αυγούστου 1422 . Η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς.


Μανουήλ Παλαιολόγος

24 Αυγούστου 1422 . Η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς. Πως απλός λαός , ευγενείς, λόγιοι, στρατιώτες, άνδρες, γυναίκες, μοναχοί, ιερείς και αρχιερείς, ενώθηκαν κάτω από τις διαταγές του αυτοκράτορα και χωρίς καμία ξένη βοήθεια, πολέμησαν και νίκησαν τους Οθωμανούς, οι οποίοι ήταν υπεράριθμοι και είχαν καλύτερο εξοπλισμό. Η νίκη ήταν καθαρά Ελληνική υπόθεση.

Οι Ελληνορωμαίοι

Ο οπλισμός των Ρωμαίων, όπως τους αποκαλεί ο Κανανός, περιορίζεται σε τόξα, μικρού μεγέθους κανόνια, ξίφη, κοντάρια, ενώ ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η χρήση μικρών, φορητών βαλλιστρών (τζαγρῶν),οι οποίες είχαν μεγάλη διατρητική ικανότητα καθώς μπορούσαν να διαπεράσουν ακόμη και τις σιδερένιες πανοπλίες των αντιπάλων. Ορισμένοι, λόγω έλλειψης ικανού οπλισμού, μετέτρεπαν σε όπλα αντικείμενα της καθημερινότητας ενώ άλλοι, χρησιμοποιούσαν μόνο πέτρες.
Δεδομένης της μη ύπαρξης τακτικού στρατού, ο οποίος να μπορεί να αναλάβει εξ ολοκλήρου την άμυνα της Κωνσταντινούπολης, ο αριθμός των Βυζαντινών αμυνομένων δεν επαρκούσε ώστε να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι επιθέσεις των Τούρκων. Για αυτό το λόγο, η συμμετοχή στην άμυνα της πόλης ήταν μαζική. Πέραν από τους στρατιώτες, στα τείχη βρίσκονταν άρχοντες της πόλης, λόγιοι, αρχιερείς, ιερείς, μοναχοί και μια ομάδα Κρητών.
Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στη συμμετοχή των γυναικών, ευγενών και μη, οι οποίες, σύμφωνα με τη διήγηση του Κανανού, αψηφούσαν τις δυσχερείς συνθήκες της μάχης και με τον κίνδυνο να τραυματιστούν, μετέφεραν πέτρες, εμψύχωναν τους πολεμιστές, εμπόδιζαν τους οικείους τους να λιποψυχήσουν, ανέλαβαν την περίθαλψη και φροντίδα των τραυματιών. Λόγω του ότι οι περισσότεροι από τους υπερασπιστές δεν ήταν εξοικειωμένοι με τον πόλεμο, στην αρχή της μάχης λιποψύχησαν, δείλιασαν και τους κυρίευσε το αίσθημα της απελπισίας, ενώ πολλοί έφτασαν στο σημείο να εγκαταλείψουν τη θέση τους.
Ο Κανανός αποδίδει αυτή τη συμπεριφορά, όχι τόσο στον φόβο του θανάτου, όσο στον φόβο της αλώσεως και λεηλασίας της πόλης και της αδυναμίας προστασίας των οικογενειών τους. Βέβαια, με το πρόοδο της ημέρας, ήλθαν εις εαυτόν και αντιμετώπιζαν τους εχθρούς με γενναιότητα και ανδρεία . Αν και βρίσκονταν σε μειονεκτική θέση, τόσο από πλευράς ανθρώπινου δυναμικού, όσο και από πολεμικό εξοπλισμό, κατάφεραν να αντέξουν στις επιθέσεις των Οθωμανών, και εν τέλει, προς το τέλος της ημέρας, να τους απωθήσουν ολοκληρωτικά και να τους αναγκάσουν σε υποχώρηση. Οι βυζαντινές πηγές αποδίδουν την υποχώρηση των στρατευμάτων των Τούρκων στη θαυματουργή παρέμβαση της Παναγιάς και στη πολιτική του αυτοκράτορα Μανουήλ που βοήθησε οικονομικά άλλους Τούρκους να πολεμήσουν τους Οθωμανούς.

Οικουμενικοί ηγεμόνες της Χριστιανοσύνης σε ρεαλιστική απεικόνιση του 1424, από αριστερά προς τα δεξιά: 1) Σιγισμούνδος των Λούξεμπουργκ, ρήγας της Ουγγαρίας (1387-1437), ιμπεράτωρ Γερμανίας, 1410-37) και βασιλεύς Βοημίας (1419-37) 2) Μανουήλ Β’ Παλαιολόγος, βαcιλεύς αυτοκράτωρ Ρωμαίων (1391-1425), και 3) Ερρίκος (Πολωνός, γεννηθείς Μπόγκουσλαβ Γρυφίδης), που μέσω της Ενώσεως του Κάλμαρ κυβερνά ως “ρηξ Δανών, Σουηδών, Νορβηγών, Βενδών (οι Σλάβοι της Πομερανίας) και Γότθων (Γοτλάνδη)”, σε: i. Νορβηγία, 1389-1442, ii. Δανία, 1396-1439, iii. Σουηδία, 1396-1439

Οι Οθωμανοί

Το 1422, το στράτευμα των Οθωμανών που βρέθηκε έξω από τα τείχη της Κωνσταντινούπολης, έφτανε τις 10.000, ενώ λίγες μέρες αργότερα κατέφθασε και δεύτερο στράτευμα, υπό τον Μουράτ, αγνώστου αριθμού. Συνήθης τακτική των Οθωμανών, πριν την αρχή της πολιορκίας, ήταν η λεηλασία της, γύρω από την πόλη, υπαίθρου με καταστροφή των χωραφιών, κατάσχεση των ζώων, αιχμαλωσία των κατοίκων και παιδομάζωμα. Η πρώτη ενέργεια του οθωμανικού στρατεύματος μπροστά από τα τείχη της Πόλης, ήταν η δημιουργία ενός ξύλινου προμαχώνος (παστία), ο οποίος θα προστάτευε τους επιτιθέμενους στρατιώτες από τα βέλη των Κωνσταντινουπολιτών. Ήταν φτιαγμένος από μεγάλα ξύλα και χονδρές σανίδες, ενώ μπροστά είχε πλέγματα από βέργες. Πρωτεύον σκοπός των πολιορκητών, ήταν η καταστροφή μέρους του προτειχίσματος για διευκόλυνση της εφόδου. Δευτερεύοντες τρόποι προσπάθειας προσπέλασης των τειχών, ήταν η διάνοιξη υπόγειων σηράγγων και η ανεύρεση των αγωγών νερού, καθώς και με τους δύο τρόπους θα μπορούσαν να εισέλθουν εύκολα και αθόρυβα εντός των τειχών. Εντυπωσιακή είναι απαρίθμηση του πολεμικού εξοπλισμού των Οθωμανών. Σύμφωνα με τον Κανανό είχαν:

«[…]ἄλλοι δὲ τζόκους, καὶ ἕτεροι συστάς, καὶ ἄλλοι πῦρ μετὰ μαζαλάδων, ἕτεροι δὲ
σκλώπους, ἄλλοι δὲ σιδηρά μάχιμα ὅπλα δρεπανηφόρα μετὰ κονταρίων μακρέων τὰ ἐπονομαζόμενα φάλκας, ἕτεροι δὲ σκουτάρια στερεὰ καὶ μεγάλα, καὶ τὰ πάντα μετὰ σιδήρων, καὶ πλοκοτὰς δὲ ἄλλοι, καὶ παβέζια ἄλλοι, ἄλλοι δὲ
αγγύρας σιδηρέας […] καὶ πᾶν πολεμικόν ὄργανον ἔφερον ἀνὰ χεῖρας ».

Οι στρατιώτες που δεν ανήκαν στα επίλεκτα στρατιωτικά σώματα, ήταν εξοπλισμένοι με ποικίλο οπλισμό, καθώς ήταν υποχρεωμένοι να φέρουν προσωπικό οπλισμό στη μάχη. Το μέγεθος και η ποιότητα της πολεμικής τους εξάρτησης, συνδεόταν με την οικονομική δυνατότητα του κάθε ενός. Πέραν από τον ανά χείρας οπλισμό, ο οθωμανικός στρατός διέθετε και μεγάλο αριθμό κανονιών, διαφόρων μεγεθών.

Ο Μουράτ, τοποθέτησε τα μεγαλύτερα κανόνια απέναντι από την πλευρά του τείχους που βρίσκονταν ανάμεσα στην πύλη του Αγίου Ρωμανού και την Χαρισία πύλη, καθώς εκείνο το σημείο ήταν αρκετά σαθρό. Παρʼ όλο το μέγεθος και την ποικιλία των οθωμανικών κανονιών, δεν προκλήθηκε κάποια ουσιαστική φθορά, ούτε καν στο χαλασμένο τμήμα των τειχών. Η κύρια επίθεση του οθωμανικού στρατεύματος, έγινε το πρωί της 24ηςΑυγούστου 1422 και ύστερα από υπόδειξη ενός ψευδοπροφήτη, που προέβαλε την καταγωγή του από τον Μωάμεθ. Πρώτοι, άρχισαν την επίθεση οι τοξότες, χτυπώντας από μακριά τους αμυνομένους στα τείχη. Ένα τμήμα του οθωμανικού στρατεύματος κατάφερε να περάσει την τάφρο και να φτάσει τα τείχη όπου, ορισμένοι στρατιώτες το ποθετούσαν σκάλες έτσι ώστε να αναρριχηθούν, άλλοι προσπαθούσαν με διάφορα μηχανήματα να προκαλέσουν φθορές στο τείχος ενώ άλλοι, προσπαθούσαν να σπάσουν τις πύλες και να διευκολύνουν με αυτό τον τρόπο την έλευση ολόκληρου του στρατεύματος εντός της πόλης. Από το μέγεθος του στρατεύματος και τον άριστο εξοπλισμό του, αποδεικνύεται η πρόθεση του Μουράτ όχι μόνο να προβεί σε αποκλεισμό της βυζαντινής πρωτεύουσας και να αναμένει την παράδοσή της, αλλά να την καταλάβει με έφοδο. Μιας και, όπως έχει προαναφερθεί, η Κωνσταντινούπολη αποτελούσε στο πέρας των ετών, τον ευσεβή πόθο κάθε ενός από τους σουλτάνους του οθωμανικού κράτους, μπορεί να αιτιολογηθεί τόσο η στάση του Μουράτ, όσο και η στάση του στρατεύματος. Η επιλογή του σουλτάνου να αποστείλει κήρυκες σε όλη την επικράτεια της αυτοκρατορίας του αποτυπώνει, από την μια την βεβαιότητά του για την κατάληψη της Πόλης και από την άλλη, την θέλησή του για λεηλασία της. Οι στρατηγοί, φρόντιζαν επιμελώς να φανατίζουν το πλήθος των στρατιωτών, υποσχόμενοι πλούσια δώρα, χρήματα και αιχμαλώτους.
Για αυτόν τον λόγο οι στρατιώτες επέδειξαν αξιοθαύμαστο ζήλο την ώρα της γενικής εφόδου. Καθ’ όλη την διάρκεια της πολιορκίας, οι τούρκοι στρατιώτες ασκούσαν έναν συνεχή ψυχολογικό πόλεμο στους Κωνσταντινουπολίτες, κάνοντας θόρυβο και εκτοξεύοντας ύβρεις εναντίον του πατριάρχη, του αυτοκράτορα και της ορθόδοξης πίστης. Πριν την έφοδο, απηύθυναν ύμνο προς τον Μωάμεθ και ευφημίες προς τον ψευδοπροφήτη, τις οποίες επανέλαβαν τρείς φορές. Τέλος, την έφοδό τους εναντίον των τειχών της Κωνσταντινούπολης, συνόδευαν αλαλαγμοί και ήχοι τυμπάνων και σαλπίγγων.

Η Δύση

Μπροστά στην απειλή της Κωνσταντινούπολης το 1422 από τους Οθωμανούς, δεν υπήρξε καμία ουσιαστική αντίδραση των δυτικών δυνάμεων. Η βενετική σύγκλητος, στις 6 Αυγούστου 1422, διαβεβαίωσε τον αυτοκράτορα, δια μέσου του βαΐλου της για τις φιλικές της προθέσεις αλλά και τον ενημέρωσε για την αδυναμία αποστολής βοήθειας πριν την άνοιξη του 1423.

Ο Άγιος Φανούριος: ο βίος του- η εύρεση της εικόνας του-το έθιμο και η ευχή της φανουρόπιτας


Αντέχουμε...

AG_FANOYRIOS

Η γνήσια εικόνα του Αγίου Φανουρίου βρέθηκε στη Ρόδο γύρω στα 1355-1369 μ.Χ.

1. Γενικά για τη ζωή του

Ο Άγιος Φανούριος είναι από τους πιο αγαπητούς άγιους σε όλο τον ελληνικό λαό, που κάθε χρόνο τιμά και πανηγυρίζει την μνήμη του στις 27 Αυγούστου.

Αυτός ο τόσο αγαπητός άγιος θα μπορούσε να χαρακτηριστεί χωρίς αμφιβολία ως δώρο Θεού, διότι ήταν και παράμενε άγνωστος για πολλούς αιώνες και μόνο το 1500 μ.Χ. βρέθηκε η Ιερή εικόνα του, που μας αποκάλυψε την ύπαρξή του την παρρησία του ενώπιον του Θεού, ο οποίος τον έχει χαριτώσει με τόσο μεγάλη θαυματουργική δύναμη.

Για την καταγωγή και τη ζωή του Αγίου Φανουρίου δεν υπάρχει τίποτε συγκεκριμένο, επειδή όλα τα στοιχεία της ζωής του χάθηκαν σε καιρούς ανωμαλίας.

Δείτε την αρχική δημοσίευση 1.487 επιπλέον λέξεις

Περί γυμνασίας καβαλλαρικής και πεζικής από τα Τακτικά Αυτοκράτορος Λέοντος του Σοφού (β)


Scholae Palatinae

ξζ’ ‘Γυμνάζεσθαι δέ καί ούτως ποτέ μέν μετά βεργίων, ποτέ δε μετά γυμνών σπαθίων μερίζεσθαι πρός διφαλαγγίαν, και πάλιν αποκαθίστασθαι…’

          Διάταξις Ζ, Περί γυμνασίας καβαλλαρικής και πεζικής, Τακτικά  Αυτοκράτορος Λέοντος του Σοφού

Δείτε την αρχική δημοσίευση

Περί πεζικής εγκύμνασεως απο τα Τακτικά Αυτοκράτορος Λεόντος του Σοφού


Μια συμβουλή από έναν παλιό Αλαμάνο Δάσκαλο των όπλων


Scholae Palatinae

‘Αν ο ξιφομάχος έχει γίνει ισχυρός με το τρόπο που μάχεται,  τότε πρέπει να έχει το δίκαιο μαζί του στην μάχη και να έχει βάσιμο λόγο για να πολεμήσει.’

Από τον Mertin Siber, Codex Speyer 1491. Ο οποίος είχε καταγράψει και την οπλομαχία των Ελλήνων του μεσαίωνα.

Δείτε την αρχική δημοσίευση

Heritage Imaging Manchester

Heritage Imaging at The John Rylands Library

Shaolingreece

Ομάδα μελέτης ιστορικών πολεμικών τεχνών

Αντέχουμε...

για την Ορθοδοξία και την Ελλάδα μας!

ΑΒΕΡΩΦ

Διαδικτυακό Θωρηκτό

ΘΡΑΚΗ

Μυθολογικά, Ἀρχαιολογικά, Ἱστορικὰ & Λαογραφικὰ γιὰ τὴν Θράκη.

A Reader's Guide to Orthodox Icons

Feeble words about powerful images

The History of Byzantium

A podcast telling the story of the Roman Empire from 476 AD to 1453

Χείλων

Ιστολόγιο Κλασσικών & Φυσικών Επιστημών

Hans Talhoffer

A Historical Martial Arts blog by Jens P. Kleinau

Photografia

A slice of life.

Forgotten Films

A look at the movies forgotten by time

mediaevalmusings

1,000 years of history in blog-sized bites.

Delving into History ® _ Periklis Deligiannis

Περικλής Δεληγιάννης - Ιστορικές Αναδιφήσεις®

Chelsea Pierce

museology and the arts

Cultural Life

Life, culture, travel, books, movies, linguistics...

Ακαδημία Ιστορικών Ευρωπαϊκών Πολεμικών Τεχνών

Εκπαίδευση στη χρήση αρχαίας, μεσαιωνικής και αναγεννησιακής σπαθασκίας, καθώς και εκπαίδευση στο μοντέρνο άθλημα της ξιφασκίας.